موضوع بحث درسهايى از نهج البلاغه خطبه اشباح بود ، از اوصاف ملائكه گذشتيم . حضرت اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) در مورد زمين و دحو ارض مطالبى را در اين قسمت از اين خطبه بسيار مهم ايراد فرموده اند . مرحوم سيّد رضىّ به صورت عنوان آورده اند : « و منها » يعنى از جمله مطالب اين خطبه « فى صفة الارض » در توصيف زمين « و دحوها على الماء » و بسط آن بر آب است . « دَحْو » مصدر « دحا يدحو » به معناى « بَسْط » يعنى گسترانيدن است . به نظر اين طور مىآيد كه در ابتداى خلقت زمين همه اطراف آن را انبوه آبها فراگرفته بوده و بعداً اين زمين از وسط آب بيرون زده و پيدا شده است كه در حال حاضر سه چهارم زمين آب و يك چهارم ديگرش خشكى است . بنابراين « دحو الارض » به معناى بيرون زدن زمين از وسط آبها و گسترده شدن آن است . گسترش زمين بر امواج دريا « كَبَسَ الاَْرْضَ عَلَى مَوْرِ اَمْواج مُسْتَفْحِلَة ، وَلُجَجِ بِحَار زَاخِرَة » ( خداوند متعال زمين را بر بالاى موجهاى با شدّت و صولت و بر روى لجّه هاى درياهاى پر قرار داد . ) « كَبْس » برحسب اصل لغت به معناى فرو بردن و داخل كردن چيزى است در يك خلأ ; « كَبَسَ رأسه فى قميصه » يعنى سرش را در پيراهنش فرو برد ، مثل اين كه داخل پيراهن خلأاى وجود دارد كه او سرش را داخل آن خلأ كرده است . بنابراين « كبس الارض على مور امواج مستفحلة » يعنى فرو برده و قرار داده است زمين را در موج درياها . چون قسمتى از زمين در زير آب است به « كبس » تعبير شده است . « مور » به معناى حركت است . « امواج » جمع « موج » است ، « امواج مستفحلة » به معناى موجهاى نر ، و مقصود از موجهاى نر موجهاى شديد درياست . مىفرمايد :